Giới thiệu sách: A Step-By-Step Guide to
SmartPLS 4 – Data Analysis Using PLS-SEM & CB-SEM (Ấn bản 4) – Chua Yan
Piaw
Chuyên mục:
Giới thiệu sách | Từ khóa: SmartPLS 4, PLS-SEM, CB-SEM, NCA,
PROCESS, Chua Yan Piaw
Nếu bạn đang làm luận
văn thạc sĩ, tiến sĩ hoặc nghiên cứu trong lĩnh vực quản trị, marketing hay
khoa học xã hội, khả năng cao bạn đã từng gặp câu hỏi: "Nên dùng
PLS-SEM hay CB-SEM? Và làm thế nào để phân tích đúng trong SmartPLS 4?"
Đây chính xác là những gì mà Giáo sư Chua Yan Piaw giải quyết trong cuốn sách mới nhất của ông: A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4: Data Analysis Using PLS-SEM, CB-SEM (ấn bản lần 4, 2025). Đây là tài liệu thực hành được thiết kế dành riêng cho nhà nghiên cứu định lượng — từ người mới bắt đầu đến người đã có kinh nghiệm nhưng muốn nâng cao kỹ năng phân tích nâng cao.

1.
Giới thiệu tác giả: Giáo sư Chua Yan Piaw
Chua Yan Piaw là giáo sư tại University
of Malaya — một trong những trường đại học hàng đầu Đông Nam Á — chuyên giảng
dạy Research Methods, Research Statistics và Quantitative Analysis cho các
chương trình sau đại học.
Ông là tác giả của một
trong những series sách về SmartPLS và phương pháp nghiên cứu được trích dẫn
nhiều nhất trong cộng đồng nghiên cứu châu Á. Các sách của ông được sử dụng rộng
rãi tại hàng trăm trường đại học ở Malaysia, Indonesia, Việt Nam và nhiều quốc
gia khác.
Điểm nổi bật trong cách
viết của Chua Yan Piaw là ông luôn trình bày từng bước cực kỳ chi tiết —
từ cách thiết lập mô hình, chạy phân tích trong SmartPLS 4, đến cách đọc kết quả
và viết báo cáo. Không hề bỏ qua bước nào, kể cả với người đọc chưa có nền tảng
kỹ thuật sâu.
|
Bộ sách
SmartPLS 4 của Chua Yan Piaw (theo thứ tự): • Quyển 1: A
Step-By-Step Guide: PLS-SEM Data Analysis Using SmartPLS 4 (2022) • Quyển 2:
A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4: PLS-SEM, CB-SEM, PROCESS & Regression
(2024) • Quyển 3 (mới nhất – ấn bản 4): Phiên bản tổng hợp và nâng cấp toàn
diện (2025) |
2.
Cuốn sách này khác gì so với các phiên bản trước?
Ấn bản lần 4 (2025)
không chỉ cập nhật theo SmartPLS 4 — đây là phiên bản mở rộng toàn diện nhất
trong series, tích hợp đồng thời bốn phương pháp phân tích trong một tài liệu
duy nhất:
•
PLS-SEM (Partial Least Squares SEM) — phương pháp định hướng dự
đoán
•
CB-SEM (Covariance-Based SEM) — phương pháp định hướng xác nhận
lý thuyết
•
NCA (Necessary Condition Analysis) — phân tích điều kiện cần
•
PROCESS macro — phân tích trung gian và điều tiết nâng cao
(Hayes)
Điều này có nghĩa là bạn
không cần mua nhiều cuốn sách riêng lẻ cho từng phương pháp nữa — tất cả
nằm trong một tài liệu duy nhất, được trình bày nhất quán và có thể tra cứu dễ
dàng khi làm nghiên cứu.
|
Điểm mới
nổi bật so với ấn bản trước: Bổ sung
NCA (Necessary Condition Analysis) — phương pháp đang được các tạp chí quốc tế
hàng đầu đón nhận mạnh mẽ trong 2–3 năm gần đây. Đây là lần đầu tiên NCA được
tích hợp vào bộ sách SmartPLS của Chua Yan Piaw. |
3.
Nội dung chi tiết: 14 ví dụ nghiên cứu thực hành
Thay vì trình bày lý
thuyết suôn sẻ rồi để người đọc tự mày mò, cuốn sách được xây dựng xung quanh 14
ví dụ nghiên cứu thực tế từng bước (step-by-step). Mỗi ví dụ bao gồm
dataset thực, quy trình chạy trong SmartPLS 4, và hướng dẫn đọc kết quả + viết
báo cáo.
|
1 |
PLS-SEM
reflective model — phân tích mô hình phản chiếu cơ bản |
|
2 |
PLS-SEM:
Reflective + Formative — mô hình kết hợp
phản chiếu và hình thành |
|
3 |
PLS-SEM:
Mediation + Moderation — phân tích trung
gian và điều tiết |
|
4 |
PLS-SEM:
Cross-field prediction — mô hình dự đoán
đa lĩnh vực phức tạp |
|
5 |
CB-SEM:
CFA — xây dựng công cụ đo lường bằng
Confirmatory Factor Analysis |
|
6 |
CB-SEM:
Regression model — phân tích hồi quy bằng CB-SEM |
|
7 |
CB-SEM:
Two-order model in mediation — mô
hình bậc hai trong phân tích trung gian |
|
8 |
CB-SEM:
Non-recursive mediation — mô hình trung
gian không đệ quy |
|
9 |
PROCESS:
Mediated moderation — trung gian điều tiết có kiểm soát
covariate |
|
10 |
PROCESS:
Moderated mediation — điều tiết trung gian có kiểm soát
covariate |
|
11 |
NCA:
Multiple necessary condition model — mô
hình điều kiện cần đa biến |
|
12 |
NCA +
PLS-SEM kết hợp — phân tích điều kiện cần trong mô
hình multiple-indicators |
|
13 |
Multiple
logistic regression — phân tích hồi quy logistic |
|
14 |
Multiple
regression nâng cao — kiểm tra các giả định và diễn giải kết
quả |
|
Lưu ý: Tác giả cung cấp dataset mẫu để người đọc có thể tự
thực hành song song với từng ví dụ trong sách. Cuối mỗi chương có bài tập để
ôn tập và củng cố kiến thức. |
4.
PLS-SEM vs CB-SEM: Khi nào dùng cái nào?
Một trong những điểm mạnh
nhất của cuốn sách là giải thích rõ ràng sự khác biệt giữa PLS-SEM và CB-SEM —
câu hỏi mà rất nhiều nghiên cứu sinh còn nhầm lẫn:
|
Tiêu chí |
PLS-SEM |
CB-SEM |
|
Cơ sở thống
kê |
Variance-based |
Covariance-based |
|
Kích thước
mẫu |
Linh hoạt,
mẫu nhỏ được |
Yêu cầu
mẫu lớn hơn |
|
Phân phối
dữ liệu |
Không
yêu cầu chuẩn |
Yêu cầu
phân phối chuẩn |
|
Mục tiêu |
Dự đoán,
khám phá |
Xác nhận
lý thuyết |
|
Phần mềm |
SmartPLS
4 |
SmartPLS
4 / AMOS |
|
Phù hợp
khi |
Mô hình
phức tạp, dữ liệu không chuẩn, nghiên cứu khám phá |
Kiểm định
lý thuyết đã có, dữ liệu chuẩn, mẫu lớn |
Điểm đặc biệt là cả hai
phương pháp đều được chạy trong SmartPLS 4 — không cần phải chuyển sang
phần mềm khác (như AMOS) khi muốn dùng CB-SEM. Đây là tính năng mới của
SmartPLS 4 mà cuốn sách khai thác triệt để.
5.
NCA trong SmartPLS 4 — điểm nhấn của ấn bản mới
Một trong những bổ sung
đáng giá nhất trong ấn bản lần 4 là hai chương dành riêng cho NCA (Necessary
Condition Analysis) — phương pháp phân tích điều kiện cần đang ngày càng phổ
biến trong các nghiên cứu đăng tạp chí quốc tế.
NCA
là gì và tại sao quan trọng?
NCA hỏi một câu hỏi
khác hoàn toàn so với PLS-SEM: không phải "X ảnh hưởng Y bao nhiêu?"
mà là "Nếu thiếu X, Y có thể xảy ra không?" — tức là tìm điều kiện tối
thiểu bắt buộc phải có để đạt kết quả cao.
Cuốn
sách dạy gì về NCA?
•
Khái
niệm và logic của NCA (necessary vs. sufficient conditions)
•
Phân
tích mô hình NCA đa biến (multiple necessary condition model)
•
Kết hợp NCA và PLS-SEM trong cùng một nghiên cứu — xu hướng
đang được các tạp chí top ưa chuộng
•
Cách
diễn giải effect size (d) và bottleneck thresholds
•
Cách
báo cáo kết quả NCA trong bài báo khoa học
|
Liên
quan: Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về NCA trước
khi đọc sách, tham khảo bài viết "Chỉ số VAF và phân tích trung
gian" trên website này. |
6.
Điểm mạnh của cuốn sách
6.1.
Từng bước cực kỳ chi tiết
Đây là điểm được độc giả
đánh giá cao nhất. Mỗi bước phân tích đều có ảnh chụp màn hình SmartPLS 4
kèm theo giải thích từng thao tác — từ cách nhập dữ liệu, thiết lập mô hình, đến
cách đọc từng con số trong output.
6.2.
Lý thuyết đi kèm thực hành
Trước mỗi ví dụ thực
hành, tác giả giải thích khái niệm đủ để người đọc hiểu mình đang làm gì và tại
sao — không chỉ làm theo mà không hiểu bản chất.
6.3.
Bài tập cuối chương
Cuối mỗi chương có bài
tập để người đọc tự thực hành với dataset khác. Đây là công cụ học tập quan trọng
giúp củng cố kiến thức sau khi đọc.
6.4.
Áp dụng được ngay vào luận văn
Cấu trúc sách được thiết
kế để người đọc có thể áp dụng trực tiếp vào nghiên cứu của mình — từ
cách lựa chọn phương pháp phù hợp đến cách viết kết quả vào bài báo hoặc luận
văn.
7.
Ai nên đọc cuốn sách này?
Cuốn sách đặc biệt phù
hợp với:
•
Học viên thạc sĩ và tiến sĩ đang sử dụng PLS-SEM
hoặc CB-SEM trong luận văn
•
Nhà nghiên cứu muốn bổ sung NCA hoặc PROCESS vào thiết kế
nghiên cứu của mình
•
Người dùng SmartPLS 4 muốn khai thác thêm tính năng CB-SEM mới
trong phần mềm
•
Giảng viên phương pháp nghiên cứu định lượng cần tài liệu
giảng dạy thực hành
• Người đã đọc quyển 1 hoặc 2 của Chua Yan Piaw và muốn nâng cao hơn với ấn bản mới nhất
|
Lưu ý về
trình độ: Cuốn sách yêu cầu người đọc đã có kiến
thức cơ bản về SEM (biết khái niệm biến tiềm ẩn, biến quan sát, outer model,
inner model). Nếu bạn hoàn toàn mới với SEM, nên đọc quyển 1 của Chua Yan
Piaw trước. |
8.
Thông tin mua sách
Cuốn sách hiện có trên Amazon với link: https://www.amazon.com/MASTERING-RESEARCH-STATISTICS-ANALYSIS-SMARTPLS/dp/B0FCCZR3LV . Hoặc bạn đọc có thể liên hệ với Dịch vụ data Lê Minh để được hỗ trợ giá tốt hơn.
|
Thông tin |
Chi tiết |
|
Tác giả |
Chua Yan
Piaw (University of Malaya) |
|
Ấn bản |
Lần 4
(4th Edition) – 2025 |
|
Phương
pháp bao gồm |
PLS-SEM,
CB-SEM, NCA, PROCESS, Regression |
|
Số ví dụ
thực hành |
14 ví dụ
nghiên cứu step-by-step |
|
Mua sách |
Kết
luận
A Step-By-Step Guide to
SmartPLS 4 (ấn bản lần 4) của Chua Yan Piaw là tài liệu thực hành toàn diện nhất hiện
nay cho nhà nghiên cứu định lượng muốn thành thạo SmartPLS 4. Với 14 ví dụ thực
hành và 4 phương pháp phân tích trong một cuốn sách, đây là tài liệu đáng đầu
tư cho bất kỳ ai đang hoặc sẽ làm nghiên cứu định lượng.
Điểm khác biệt lớn nhất
của ấn bản lần 4 so với các phiên bản trước là sự tích hợp của NCA
(Necessary Condition Analysis) — phương pháp đang được cộng đồng nghiên cứu
quốc tế đón nhận mạnh mẽ và ngày càng xuất hiện nhiều trong các tạp chí top. Nếu
bạn muốn đưa NCA vào nghiên cứu của mình nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, đây là
điểm khởi đầu lý tưởng.
Nếu bạn cần hỗ trợ phân
tích dữ liệu theo các phương pháp trong cuốn sách (PLS-SEM, CB-SEM, NCA,
PROCESS), có thể liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Tham khảo thêm:
•
Chua,
Y.P. (2022). A Step-By-Step Guide: PLS-SEM Data Analysis Using SmartPLS 4.
Researchtree.
•
Chua,
Y.P. (2024). A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4: PLS-SEM, CB-SEM, PROCESS
and Regression. Researchtree.
•
Hair,
J.F. et al. (2022). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation
Modeling (PLS-SEM), 3rd ed. Sage.
• Dul, J. (2016). Necessary condition analysis (NCA). Organizational Research Methods, 19(1), 10–52.

