Giới thiệu sách: A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4 – Data Analysis Using PLS-SEM & CB-SEM (Ấn bản 4) – Chua Yan Piaw

Chuyên mục: Giới thiệu sách  |  Từ khóa: SmartPLS 4, PLS-SEM, CB-SEM, NCA, PROCESS, Chua Yan Piaw

Nếu bạn đang làm luận văn thạc sĩ, tiến sĩ hoặc nghiên cứu trong lĩnh vực quản trị, marketing hay khoa học xã hội, khả năng cao bạn đã từng gặp câu hỏi: "Nên dùng PLS-SEM hay CB-SEM? Và làm thế nào để phân tích đúng trong SmartPLS 4?"

Đây chính xác là những gì mà Giáo sư Chua Yan Piaw giải quyết trong cuốn sách mới nhất của ông: A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4: Data Analysis Using PLS-SEM, CB-SEM (ấn bản lần 4, 2025). Đây là tài liệu thực hành được thiết kế dành riêng cho nhà nghiên cứu định lượng — từ người mới bắt đầu đến người đã có kinh nghiệm nhưng muốn nâng cao kỹ năng phân tích nâng cao.



1. Giới thiệu tác giả: Giáo sư Chua Yan Piaw

Chua Yan Piaw là giáo sư tại University of Malaya — một trong những trường đại học hàng đầu Đông Nam Á — chuyên giảng dạy Research Methods, Research Statistics và Quantitative Analysis cho các chương trình sau đại học.

Ông là tác giả của một trong những series sách về SmartPLS và phương pháp nghiên cứu được trích dẫn nhiều nhất trong cộng đồng nghiên cứu châu Á. Các sách của ông được sử dụng rộng rãi tại hàng trăm trường đại học ở Malaysia, Indonesia, Việt Nam và nhiều quốc gia khác.

Điểm nổi bật trong cách viết của Chua Yan Piaw là ông luôn trình bày từng bước cực kỳ chi tiết — từ cách thiết lập mô hình, chạy phân tích trong SmartPLS 4, đến cách đọc kết quả và viết báo cáo. Không hề bỏ qua bước nào, kể cả với người đọc chưa có nền tảng kỹ thuật sâu.

Bộ sách SmartPLS 4 của Chua Yan Piaw (theo thứ tự):  • Quyển 1: A Step-By-Step Guide: PLS-SEM Data Analysis Using SmartPLS 4 (2022) • Quyển 2: A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4: PLS-SEM, CB-SEM, PROCESS & Regression (2024) • Quyển 3 (mới nhất – ấn bản 4): Phiên bản tổng hợp và nâng cấp toàn diện (2025)

2. Cuốn sách này khác gì so với các phiên bản trước?

Ấn bản lần 4 (2025) không chỉ cập nhật theo SmartPLS 4 — đây là phiên bản mở rộng toàn diện nhất trong series, tích hợp đồng thời bốn phương pháp phân tích trong một tài liệu duy nhất:

            PLS-SEM (Partial Least Squares SEM) — phương pháp định hướng dự đoán

            CB-SEM (Covariance-Based SEM) — phương pháp định hướng xác nhận lý thuyết

            NCA (Necessary Condition Analysis) — phân tích điều kiện cần

            PROCESS macro — phân tích trung gian và điều tiết nâng cao (Hayes)

 

Điều này có nghĩa là bạn không cần mua nhiều cuốn sách riêng lẻ cho từng phương pháp nữa — tất cả nằm trong một tài liệu duy nhất, được trình bày nhất quán và có thể tra cứu dễ dàng khi làm nghiên cứu.

Điểm mới nổi bật so với ấn bản trước: Bổ sung NCA (Necessary Condition Analysis) — phương pháp đang được các tạp chí quốc tế hàng đầu đón nhận mạnh mẽ trong 2–3 năm gần đây. Đây là lần đầu tiên NCA được tích hợp vào bộ sách SmartPLS của Chua Yan Piaw.

3. Nội dung chi tiết: 14 ví dụ nghiên cứu thực hành

Thay vì trình bày lý thuyết suôn sẻ rồi để người đọc tự mày mò, cuốn sách được xây dựng xung quanh 14 ví dụ nghiên cứu thực tế từng bước (step-by-step). Mỗi ví dụ bao gồm dataset thực, quy trình chạy trong SmartPLS 4, và hướng dẫn đọc kết quả + viết báo cáo.

 

1

PLS-SEM reflective model — phân tích mô hình phản chiếu cơ bản

2

PLS-SEM: Reflective + Formative — mô hình kết hợp phản chiếu và hình thành

3

PLS-SEM: Mediation + Moderation — phân tích trung gian và điều tiết

4

PLS-SEM: Cross-field prediction — mô hình dự đoán đa lĩnh vực phức tạp

5

CB-SEM: CFA — xây dựng công cụ đo lường bằng Confirmatory Factor Analysis

6

CB-SEM: Regression model — phân tích hồi quy bằng CB-SEM

7

CB-SEM: Two-order model in mediation — mô hình bậc hai trong phân tích trung gian

8

CB-SEM: Non-recursive mediation — mô hình trung gian không đệ quy

9

PROCESS: Mediated moderation — trung gian điều tiết có kiểm soát covariate

10

PROCESS: Moderated mediation — điều tiết trung gian có kiểm soát covariate

11

NCA: Multiple necessary condition model — mô hình điều kiện cần đa biến

12

NCA + PLS-SEM kết hợp — phân tích điều kiện cần trong mô hình multiple-indicators

13

Multiple logistic regression — phân tích hồi quy logistic

14

Multiple regression nâng cao — kiểm tra các giả định và diễn giải kết quả

 

Lưu ý: Tác giả cung cấp dataset mẫu để người đọc có thể tự thực hành song song với từng ví dụ trong sách. Cuối mỗi chương có bài tập để ôn tập và củng cố kiến thức.

4. PLS-SEM vs CB-SEM: Khi nào dùng cái nào?

Một trong những điểm mạnh nhất của cuốn sách là giải thích rõ ràng sự khác biệt giữa PLS-SEM và CB-SEM — câu hỏi mà rất nhiều nghiên cứu sinh còn nhầm lẫn:

 

Tiêu chí

PLS-SEM

CB-SEM

Cơ sở thống kê

Variance-based

Covariance-based

Kích thước mẫu

Linh hoạt, mẫu nhỏ được

Yêu cầu mẫu lớn hơn

Phân phối dữ liệu

Không yêu cầu chuẩn

Yêu cầu phân phối chuẩn

Mục tiêu

Dự đoán, khám phá

Xác nhận lý thuyết

Phần mềm

SmartPLS 4

SmartPLS 4 / AMOS

Phù hợp khi

Mô hình phức tạp, dữ liệu không chuẩn, nghiên cứu khám phá

Kiểm định lý thuyết đã có, dữ liệu chuẩn, mẫu lớn

 

Điểm đặc biệt là cả hai phương pháp đều được chạy trong SmartPLS 4 — không cần phải chuyển sang phần mềm khác (như AMOS) khi muốn dùng CB-SEM. Đây là tính năng mới của SmartPLS 4 mà cuốn sách khai thác triệt để.

5. NCA trong SmartPLS 4 — điểm nhấn của ấn bản mới

Một trong những bổ sung đáng giá nhất trong ấn bản lần 4 là hai chương dành riêng cho NCA (Necessary Condition Analysis) — phương pháp phân tích điều kiện cần đang ngày càng phổ biến trong các nghiên cứu đăng tạp chí quốc tế.

NCA là gì và tại sao quan trọng?

NCA hỏi một câu hỏi khác hoàn toàn so với PLS-SEM: không phải "X ảnh hưởng Y bao nhiêu?" mà là "Nếu thiếu X, Y có thể xảy ra không?" — tức là tìm điều kiện tối thiểu bắt buộc phải có để đạt kết quả cao.

Cuốn sách dạy gì về NCA?

            Khái niệm và logic của NCA (necessary vs. sufficient conditions)

            Phân tích mô hình NCA đa biến (multiple necessary condition model)

            Kết hợp NCA và PLS-SEM trong cùng một nghiên cứu — xu hướng đang được các tạp chí top ưa chuộng

            Cách diễn giải effect size (d) và bottleneck thresholds

            Cách báo cáo kết quả NCA trong bài báo khoa học

 

Liên quan: Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về NCA trước khi đọc sách, tham khảo bài viết "Chỉ số VAF và phân tích trung gian" trên website này.

6. Điểm mạnh của cuốn sách

6.1. Từng bước cực kỳ chi tiết

Đây là điểm được độc giả đánh giá cao nhất. Mỗi bước phân tích đều có ảnh chụp màn hình SmartPLS 4 kèm theo giải thích từng thao tác — từ cách nhập dữ liệu, thiết lập mô hình, đến cách đọc từng con số trong output.

6.2. Lý thuyết đi kèm thực hành

Trước mỗi ví dụ thực hành, tác giả giải thích khái niệm đủ để người đọc hiểu mình đang làm gì và tại sao — không chỉ làm theo mà không hiểu bản chất.

6.3. Bài tập cuối chương

Cuối mỗi chương có bài tập để người đọc tự thực hành với dataset khác. Đây là công cụ học tập quan trọng giúp củng cố kiến thức sau khi đọc.

6.4. Áp dụng được ngay vào luận văn

Cấu trúc sách được thiết kế để người đọc có thể áp dụng trực tiếp vào nghiên cứu của mình — từ cách lựa chọn phương pháp phù hợp đến cách viết kết quả vào bài báo hoặc luận văn.

7. Ai nên đọc cuốn sách này?

Cuốn sách đặc biệt phù hợp với:

            Học viên thạc sĩ và tiến sĩ đang sử dụng PLS-SEM hoặc CB-SEM trong luận văn

            Nhà nghiên cứu muốn bổ sung NCA hoặc PROCESS vào thiết kế nghiên cứu của mình

            Người dùng SmartPLS 4 muốn khai thác thêm tính năng CB-SEM mới trong phần mềm

            Giảng viên phương pháp nghiên cứu định lượng cần tài liệu giảng dạy thực hành

            Người đã đọc quyển 1 hoặc 2 của Chua Yan Piaw và muốn nâng cao hơn với ấn bản mới nhất

Lưu ý về trình độ: Cuốn sách yêu cầu người đọc đã có kiến thức cơ bản về SEM (biết khái niệm biến tiềm ẩn, biến quan sát, outer model, inner model). Nếu bạn hoàn toàn mới với SEM, nên đọc quyển 1 của Chua Yan Piaw trước.

8. Thông tin mua sách

Cuốn sách hiện có trên Amazon với link: https://www.amazon.com/MASTERING-RESEARCH-STATISTICS-ANALYSIS-SMARTPLS/dp/B0FCCZR3LV . Hoặc bạn đọc có thể liên hệ với Dịch vụ data Lê Minh để được hỗ trợ giá tốt hơn.

Thông tin

Chi tiết

Tác giả

Chua Yan Piaw (University of Malaya)

Ấn bản

Lần 4 (4th Edition) – 2025

Phương pháp bao gồm

PLS-SEM, CB-SEM, NCA, PROCESS, Regression

Số ví dụ thực hành

14 ví dụ nghiên cứu step-by-step

Mua sách

Amazon.com

Kết luận

A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4 (ấn bản lần 4) của Chua Yan Piaw là tài liệu thực hành toàn diện nhất hiện nay cho nhà nghiên cứu định lượng muốn thành thạo SmartPLS 4. Với 14 ví dụ thực hành và 4 phương pháp phân tích trong một cuốn sách, đây là tài liệu đáng đầu tư cho bất kỳ ai đang hoặc sẽ làm nghiên cứu định lượng.

Điểm khác biệt lớn nhất của ấn bản lần 4 so với các phiên bản trước là sự tích hợp của NCA (Necessary Condition Analysis) — phương pháp đang được cộng đồng nghiên cứu quốc tế đón nhận mạnh mẽ và ngày càng xuất hiện nhiều trong các tạp chí top. Nếu bạn muốn đưa NCA vào nghiên cứu của mình nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, đây là điểm khởi đầu lý tưởng.

Nếu bạn cần hỗ trợ phân tích dữ liệu theo các phương pháp trong cuốn sách (PLS-SEM, CB-SEM, NCA, PROCESS), có thể liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.

 Tham khảo thêm:

            Chua, Y.P. (2022). A Step-By-Step Guide: PLS-SEM Data Analysis Using SmartPLS 4. Researchtree.

            Chua, Y.P. (2024). A Step-By-Step Guide to SmartPLS 4: PLS-SEM, CB-SEM, PROCESS and Regression. Researchtree.

            Hair, J.F. et al. (2022). A Primer on Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM), 3rd ed. Sage.

            Dul, J. (2016). Necessary condition analysis (NCA). Organizational Research Methods, 19(1), 10–52.

0971202308